Zakładam jednoosobową firmę. Jakie składki ZUS zapłacę w pierwszym roku?

Odpowiedź Klarsi na podstawie 10 źródeł, lista pod tekstem. Stan prawny na dzień 23.10.2026.

Odpowiedź

Przez pierwsze 6 miesięcy zwykle płacisz tylko składkę zdrowotną13. Od 7. miesiąca dochodzą obniżone składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe od podstawy co najmniej 30% minimalnego wynagrodzenia2.

Dlaczego

Przez 6 miesięcy od rozpoczęcia działalności nie podlegasz obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym. To tak zwana ulga na start. Przysługuje, gdy zakładasz firmę po raz pierwszy albo po co najmniej 60 miesiącach przerwy i nie pracujesz w niej dla byłego pracodawcy w zakresie dawnej pracy1. Składkę zdrowotną płacisz także w tym okresie3. Wynosi ona 9% podstawy4, a przy skali podatkowej podstawą jest dochód z działalności3. Przez pierwsze 24 miesiące kalendarzowe podstawą składek emerytalnych i rentowych jest zadeklarowana kwota, nie niższa niż 30% minimalnego wynagrodzenia. To tak zwany preferencyjny ZUS2. Ma te same wyłączenia co ulga na start5. Po tym okresie najniższą podstawą jest 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia6. Ubezpieczenie chorobowe jest dla przedsiębiorcy dobrowolne, a wypadkowe płacisz razem z emerytalnym i rentowym7. Przy podatku liniowym składka zdrowotna to 4,9% dochodu, ale nie mniej niż 9% minimalnego wynagrodzenia8. Na ryczałcie podstawą jest 60%, 100% albo 180% przeciętnego wynagrodzenia, zależnie od przychodów: do 60 000 zł, do 300 000 zł albo więcej9.

Co zrobić

  1. We wniosku do CEIDG zaznacz ulgę na start i zgłoś się tylko do ubezpieczenia zdrowotnego na formularzu ZUS ZZA w ciągu 7 dni od rozpoczęcia działalności110.
  2. Po 6 miesiącach, w ciągu 7 dni, zgłoś się do ubezpieczeń społecznych na formularzu ZUS ZUA z kodem dla preferencyjnych składek210.
  3. Składki opłacaj co miesiąc do 20. dnia następnego miesiąca10.
  4. Wybierz formę opodatkowania przed pierwszym przychodem, bo od niej zależy wysokość składki zdrowotnej389.

Na co uważać

  • Z ulgi na start ani z preferencyjnych składek nie skorzystasz, jeśli w ostatnich 60 miesiącach była prowadzona przez Ciebie działalność albo świadczysz usługi dla byłego pracodawcy w zakresie dawnej pracy15.
  • Bez ubezpieczenia chorobowego nie dostaniesz zasiłku chorobowego ani macierzyńskiego z ZUS7.
  • Jeśli pierwszy rok firmy obejmuje przełom lat, od stycznia kwoty składek zmienią się razem z nowym minimalnym wynagrodzeniem2.
  • Jeśli jednocześnie pracujesz na etacie co najmniej za minimalne wynagrodzenie, zasady składek społecznych z firmy mogą być inne.

Stan prawny na dzień 23.10.2026. Prawo przedsiębiorców, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1480; ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 199; ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1461. Odpowiedź opisuje typową sytuację. Gdy w Twojej sprawie są inne daty, kwoty albo zapisy umowy, wynik może być inny.

Odpowiedź przygotował system SI. Sprawdź źródła, a w ważnej sprawie potwierdź u specjalisty.

Źródła

Przepisy, wyroki i interpretacje, na których opiera się odpowiedź. Numer przy zdaniu prowadzi do źródła.

  1. Źródło 1: Prawo przedsiębiorców, art. 18 ust. 1

    „Przedsiębiorca będący osobą fizyczną, który podejmuje działalność gospodarczą po raz pierwszy albo podejmuje ją ponownie po upływie co najmniej 60 miesięcy od dnia jej ostatniego zawieszenia lub zakończenia i nie wykonuje jej na rzecz byłego pracodawcy (…), nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym przez okres 6 miesięcy od dnia podjęcia działalności gospodarczej.”

    Dziennik Ustaw, Dz.U. 2025 poz. 1480 · przepisOtwórz źródło (nowa karta)

  2. Źródło 2: Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 18a ust. 1

    „Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych, o których mowa w art. 8 ust. 6 pkt 1, w okresie pierwszych 24 miesięcy kalendarzowych od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 30 % kwoty minimalnego wynagrodzenia.”

    Dziennik Ustaw, Dz.U. 2026 poz. 199 · przepisOtwórz źródło (nowa karta)

  3. Źródło 3: Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej, art. 81 ust. 2

    „Roczną podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne osób prowadzących działalność pozarolniczą, o których mowa w art. 8 ust. 6 pkt 1, 3, 4 i 5 ustawy (…) o systemie ubezpieczeń społecznych oraz art. 18 ust. 1 ustawy (…) Prawo przedsiębiorców, opłacających podatek dochodowy na zasadach określonych w art. 27, art. 30c lub art. 30ca ustawy (…) o podatku dochodowym od osób fizycznych, stanowi dochód z działalności gospodarczej ustalony za rok kalendarzowy jako różnica między osiągniętymi przychodami (…) a poniesionymi kosztami uzyskania tych przychodów (…).”

    Dziennik Ustaw, Dz.U. 2025 poz. 1461 · przepisOtwórz źródło (nowa karta)

  4. Źródło 4: Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej, art. 79 ust. 1

    „Składka na ubezpieczenie zdrowotne wynosi 9 % podstawy wymiaru składki, z zastrzeżeniem art. 79a, art. 80, art. 82 i art. 242.”

    Dziennik Ustaw, Dz.U. 2025 poz. 1461 · przepisOtwórz źródło (nowa karta)

  5. Źródło 5: Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 18a ust. 2

    „Przepisy ust. 1 nie mają zastosowania do osób, które: 1) prowadzą lub w okresie ostatnich 60 miesięcy kalendarzowych przed dniem rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej prowadziły pozarolniczą działalność; 2) wykonują działalność gospodarczą na rzecz byłego pracodawcy (…).”

    Dziennik Ustaw, Dz.U. 2026 poz. 199 · przepisOtwórz źródło (nowa karta)

  6. Źródło 6: Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 18 ust. 8

    „Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 5 i 5a, stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 60 % prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego (…) na dany rok kalendarzowy.”

    Dziennik Ustaw, Dz.U. 2026 poz. 199 · przepisOtwórz źródło (nowa karta)

  7. Źródło 7: Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 11 ust. 2 i art. 12 ust. 1

    „Art. 11 ust. 2. Dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu podlegają na swój wniosek osoby objęte obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi, wymienione w art. 6 ust. 1 pkt 2, 4-5a, 7b, 8 i 10. Art. 12 ust. 1. Obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu podlegają osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.”

    Dziennik Ustaw, Dz.U. 2026 poz. 199 · przepisOtwórz źródło (nowa karta)

  8. Źródło 8: Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej, art. 79a ust. 1

    „Składka na ubezpieczenie zdrowotne osób prowadzących działalność pozarolniczą (…) opłacających podatek dochodowy na zasadach określonych w art. 30c ustawy (…) o podatku dochodowym od osób fizycznych wynosi 4,9 % podstawy wymiaru składki, jednak nie mniej niż kwota odpowiadająca 9 %: 1) minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w pierwszym dniu roku składkowego (…).”

    Dziennik Ustaw, Dz.U. 2025 poz. 1461 · przepisOtwórz źródło (nowa karta)

  9. Źródło 9: Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej, art. 81 ust. 2f

    „Za każdy miesiąc podlegania ubezpieczeniu ubezpieczony, o którym mowa w ust. 2e, wpłaca składkę na ubezpieczenie zdrowotne od miesięcznej podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne, którą stanowi: 1) kwota odpowiadająca 60 % przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale roku poprzedniego (…); 2) kwota przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale roku poprzedniego (…), jeżeli przychody z działalności gospodarczej (…), osiągnięte od początku roku kalendarzowego, przekroczyły kwotę 60 000 zł i nie przekroczyły kwoty 300 000 zł; 3) kwota odpowiadająca 180 % przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia (…), jeżeli przychody (…) przekroczyły kwotę 300 000 zł.”

    Dziennik Ustaw, Dz.U. 2025 poz. 1461 · przepisOtwórz źródło (nowa karta)

  10. Źródło 10: Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 36 ust. 4 i art. 47 ust. 1 pkt 4

    „Art. 36 ust. 4. Zgłoszeń, o których mowa w ust. 2 i 3, dokonuje się w terminie 7 dni od daty powstania obowiązku ubezpieczenia (…). Art. 47 ust. 1. Płatnik składek przesyła w tym samym terminie deklarację rozliczeniową, imienne raporty miesięczne oraz opłaca składki za dany miesiąc (…) nie później niż: (…) 4) do 20 dnia następnego miesiąca - dla pozostałych płatników składek.”

    Dziennik Ustaw, Dz.U. 2026 poz. 199 · przepisOtwórz źródło (nowa karta)

Masz podobną sprawę?

Opisz, co się dzieje, z datami i kwotami. Klarsi sprawdzi przepisy w dniu pytania i odpowie z przypisami jak tutaj.

Pierwsze pytanie bez opłaty.