Kontrahent nie płaci faktury. Jak odzyskać pieniądze bez sądu?

Odpowiedź Klarsi na podstawie 9 źródeł, lista pod tekstem. Stan prawny na dzień 23.10.2026.

Odpowiedź

Najpierw wyślij pisemne wezwanie do zapłaty z terminem i doliczonymi odsetkami za opóźnienie w transakcjach handlowych1 oraz rekompensatą 40, 70 albo 100 euro2. Gdy to nie zadziała, zaproponuj ugodę albo potwierdzenie salda: uznanie długu przez kontrahenta przerywa bieg przedawnienia3.

Dlaczego

Jeśli Twoja część umowy jest wykonana, a kontrahent nie zapłacił w terminie z umowy, odsetki należą Ci się od dnia wymagalności, bez wezwania1. Od tego samego dnia masz prawo do rekompensaty za koszty odzyskiwania należności: 40 euro przy kwocie do 5000 zł, 70 euro przy kwocie powyżej 5000 zł i poniżej 50 000 zł, 100 euro od 50 000 zł2. Bieg przedawnienia przerywa uznanie roszczenia przez dłużnika, np. podpisane potwierdzenie salda albo ugoda z ratami3. Roszczenia związane z działalnością gospodarczą przedawniają się co do zasady po 3 latach, a koniec terminu przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego4. Roszczenia ze sprzedaży w ramach działalności przedawniają się po 2 latach5. Warto dokumentować próby polubowne: jeśli sprawa trafi do sądu, pozew musi zawierać informację, czy strony próbowały mediacji lub innego pozasądowego rozwiązania sporu6. Jeśli masz status czynnego podatnika VAT, możesz skorygować VAT należny z niezapłaconej faktury (ulga na złe długi)7. Nieściągalność uważa się za uprawdopodobnioną po 90 dniach od terminu płatności8. Od końca roku wystawienia faktury nie mogą przy tym minąć 3 lata9.

Co zrobić

  1. Wyślij wezwanie do zapłaty listem poleconym za potwierdzeniem odbioru albo e-mailem na adres z umowy. Podaj numer faktury, kwotę, odsetki od dnia wymagalności, rekompensatę w euro, numer konta i termin zapłaty, np. 7 dni12.
  2. Zaproponuj ugodę z harmonogramem spłat albo poproś o podpisane potwierdzenie salda. To dokument, który przerywa przedawnienie3.
  3. Jeśli kontrahent kwestionuje dług, zaproponuj mediację na piśmie i zachowaj korespondencję. Przyda się w pozwie, jeśli sprawa trafi do sądu6.
  4. Wpisz do kalendarza datę przedawnienia: 3 lata (przy sprzedaży 2 lata), licząc do końca roku kalendarzowego45.
  5. Po 90 dniach od terminu płatności rozważ korektę VAT należnego w rozliczeniu VAT, o ile od końca roku wystawienia faktury nie minęły 3 lata789.

Na co uważać

  • Odsetki z art. 7 i rekompensata dotyczą transakcji handlowych. Jeśli dłużnik jest konsumentem albo podmiotem publicznym, obowiązują inne zasady12.
  • Samo wezwanie do zapłaty nie przerywa biegu przedawnienia. Przerywa go uznanie roszczenia przez dłużnika albo czynność przed sądem lub innym właściwym organem3.
  • Ulga na złe długi zwraca tylko VAT z faktury, a nie samą należność. Działa wyłącznie, gdy dzień przed złożeniem deklaracji z korektą masz status czynnego podatnika VAT79.
  • Jeśli kontrahent nie jest czynnym podatnikiem VAT, korekta wymaga wyroku skierowanego do egzekucji, wpisu do rejestru długów albo upadłości konsumenckiej dłużnika9.

Stan prawny na dzień 23.10.2026. ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, tekst jednolity Dz.U. 2023 poz. 1790; Kodeks cywilny, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 795; Kodeks postępowania cywilnego, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 468; ustawa o podatku od towarów i usług, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1263. Odpowiedź opisuje typową sytuację. Gdy w Twojej sprawie są inne daty, kwoty albo zapisy umowy, wynik może być inny.

Odpowiedź przygotował system SI. Sprawdź źródła, a w ważnej sprawie potwierdź u specjalisty.

Źródła

Przepisy, wyroki i interpretacje, na których opiera się odpowiedź. Numer przy zdaniu prowadzi do źródła.

  1. Źródło 1: Ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, art. 7 ust. 1

    „W transakcjach handlowych - z wyłączeniem transakcji, w których dłużnikiem jest podmiot publiczny - wierzycielowi, bez wezwania, przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych, chyba że strony uzgodniły wyższe odsetki, za okres od dnia wymagalności świadczenia pieniężnego do dnia zapłaty, jeżeli są spełnione łącznie następujące warunki: 1) wierzyciel spełnił swoje świadczenie; 2) wierzyciel nie otrzymał zapłaty w terminie określonym w umowie.”

    Dziennik Ustaw, Dz.U. 2023 poz. 1790 · przepisOtwórz źródło (nowa karta)

  2. Źródło 2: Ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, art. 10 ust. 1

    „Wierzycielowi, od dnia nabycia uprawnienia do odsetek, o których mowa w art. 7 ust. 1 lub art. 8 ust. 1, przysługuje od dłużnika, bez wezwania, rekompensata za koszty odzyskiwania należności, stanowiąca równowartość kwoty: 1) 40 euro - gdy wartość świadczenia pieniężnego nie przekracza 5000 złotych; 2) 70 euro - gdy wartość świadczenia pieniężnego jest wyższa niż 5000 złotych, ale niższa niż 50 000 złotych; 3) 100 euro - gdy wartość świadczenia pieniężnego jest równa lub wyższa od 50 000 złotych.”

    Dziennik Ustaw, Dz.U. 2023 poz. 1790 · przepisOtwórz źródło (nowa karta)

  3. Źródło 3: Kodeks cywilny, art. 123 § 1

    „Bieg przedawnienia przerywa się: 1) przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia (…) roszczenia; 2) przez uznanie roszczenia przez osobę, przeciwko której roszczenie przysługuje.”

    Dziennik Ustaw, Dz.U. 2026 poz. 795 · przepisOtwórz źródło (nowa karta)

  4. Źródło 4: Kodeks cywilny, art. 118

    „Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi sześć lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, trzy lata. Jednakże koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata.”

    Dziennik Ustaw, Dz.U. 2026 poz. 795 · przepisOtwórz źródło (nowa karta)

  5. Źródło 5: Kodeks cywilny, art. 554

    „Roszczenia z tytułu sprzedaży dokonanej w zakresie działalności przedsiębiorstwa sprzedawcy (…) przedawniają się z upływem lat dwóch.”

    Dziennik Ustaw, Dz.U. 2026 poz. 795 · przepisOtwórz źródło (nowa karta)

  6. Źródło 6: Kodeks postępowania cywilnego, art. 187 § 1 pkt 3

    „Pozew powinien (…) zawierać: (…) 3) informację, czy strony podjęły próbę mediacji lub innego pozasądowego sposobu rozwiązania sporu, a w przypadku gdy takich prób nie podjęto, wyjaśnienie przyczyn ich niepodjęcia.”

    Dziennik Ustaw, Dz.U. 2026 poz. 468 · przepisOtwórz źródło (nowa karta)

  7. Źródło 7: Ustawa o VAT, art. 89a ust. 1

    „Podatnik może skorygować podstawę opodatkowania oraz podatek należny z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług na terytorium kraju w przypadku wierzytelności, których nieściągalność została uprawdopodobniona.”

    Dziennik Ustaw, Dz.U. 2026 poz. 1263 · przepisOtwórz źródło (nowa karta)

  8. Źródło 8: Ustawa o VAT, art. 89a ust. 1a

    „Nieściągalność wierzytelności uważa się za uprawdopodobnioną, w przypadku gdy wierzytelność nie została uregulowana lub zbyta w jakiejkolwiek formie w ciągu 90 dni od dnia upływu terminu jej płatności określonego w umowie lub na fakturze.”

    Dziennik Ustaw, Dz.U. 2026 poz. 1263 · przepisOtwórz źródło (nowa karta)

  9. Źródło 9: Ustawa o VAT, art. 89a ust. 2 pkt 3 i 5 oraz ust. 2a

    „2. Przepis ust. 1 stosuje się w przypadku gdy spełnione są następujące warunki: (…) 3) na dzień poprzedzający dzień złożenia deklaracji podatkowej, w której dokonuje się korekty, o której mowa w ust. 1: a) wierzyciel jest podatnikiem zarejestrowanym jako podatnik VAT czynny; (…) 5) od daty wystawienia faktury dokumentującej wierzytelność nie upłynęły 3 lata, licząc od końca roku, w którym została wystawiona. (…) 2a. W przypadku dostawy towaru lub świadczenia usług dokonanych na rzecz podmiotu innego niż podatnik, o którym mowa w art. 15 ust. 1, zarejestrowany jako podatnik VAT czynny, korekta, o której mowa w ust. 1, może zostać dokonana, jeżeli: 1) wierzytelność została potwierdzona prawomocnym orzeczeniem sądu i skierowana na drogę postępowania egzekucyjnego lub 2) wierzytelność została wpisana do rejestru długów prowadzonego na poziomie krajowym, lub 3) wobec dłużnika ogłoszono upadłość konsumencką (…).”

    Dziennik Ustaw, Dz.U. 2026 poz. 1263 · przepisOtwórz źródło (nowa karta)

Masz podobną sprawę?

Opisz, co się dzieje, z datami i kwotami. Klarsi sprawdzi przepisy w dniu pytania i odpowie z przypisami jak tutaj.

Pierwsze pytanie bez opłaty.