Rozwód bez orzekania o winie. Ile trwa i co trzeba przygotować?
Odpowiedź
Przepisy nie określają, ile trwa rozwód. Przy zgodnym rozwodzie bez orzekania o winie i bez wspólnych małoletnich dzieci sąd może ograniczyć dowody do przesłuchania małżonków, więc sprawa często kończy się na jednej rozprawie12. Przygotować trzeba pozew do sądu okręgowego i opłatę 600 zł34.
Dlaczego
Rozwód jest możliwy, gdy rozkład pożycia jest zupełny i trwały1. Sąd nie orzeka o winie tylko wtedy, gdy żądają tego oboje małżonkowie5. Gdy pozwany zgadza się z pozwem, a małżonkowie nie mają wspólnych małoletnich dzieci, sąd może poprzestać na przesłuchaniu stron2. Gdy są dzieci, sąd w wyroku rozstrzyga o władzy rodzicielskiej, kontaktach i kosztach utrzymania dziecka. Uwzględnia przy tym pisemne porozumienie rodziców, jeśli jest zgodne z dobrem dziecka6. To zwykle wydłuża sprawę. Sprawy rozwodowe rozpoznają sądy okręgowe3. Właściwy jest sąd ostatniego wspólnego miejsca zamieszkania małżonków, jeśli choć jedno z nich nadal tam mieszka7. Opłata od pozwu wynosi 600 zł4. Przy rozwodzie bez orzekania o winie na zgodny wniosek sąd sam zwraca połowę opłaty po uprawomocnieniu się wyroku8. Czas sprawy zależy głównie od tego, kiedy sąd wyznaczy rozprawę. Do tego dochodzi czas do uprawomocnienia wyroku, bo każda strona może jeszcze wnieść apelację9.
Co zrobić
- Uzgodnij z małżonkiem, że oboje chcecie rozwodu bez orzekania o winie, i napisz to wprost w pozwie oraz w odpowiedzi na pozew5.
- Złóż pozew o rozwód we właściwym sądzie okręgowym, z odpisem dla małżonka37.
- Dołącz odpis zupełny aktu małżeństwa, a jeśli macie wspólne małoletnie dzieci, także ich akty urodzenia.
- Jeśli macie małoletnie dzieci, przygotujcie pisemne porozumienie o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i kontaktach oraz propozycję alimentów razem z informacją o dochodach i kosztach utrzymania dziecka6.
- Wpłać 600 zł opłaty sądowej i dołącz potwierdzenie do pozwu4.
- Jeśli mieszkacie razem albo chcecie podzielić majątek w tej samej sprawie, napisz o tym w pozwie6.
Na co uważać
- Jeśli małżonek nie zgodzi się na rozwód bez orzekania o winie, sąd musi orzec o winie, a sprawa zwykle trwa dłużej5.
- Sąd nie orzeknie rozwodu, jeśli ucierpiałoby na tym dobro wspólnych małoletnich dzieci albo byłoby to sprzeczne z zasadami współżycia społecznego1.
- Gdy są widoki na utrzymanie małżeństwa, sąd może skierować Was do mediacji, co wydłuża postępowanie10.
- Podział majątku w wyroku rozwodowym sąd przeprowadzi tylko wtedy, gdy nie spowoduje to nadmiernej zwłoki. Jeśli sąd zasądzi alimenty na rzecz małżonka albo podzieli majątek, pobierze dodatkowe opłaty46.
Stan prawny na dzień 23.10.2026. Kodeks rodzinny i opiekuńczy, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 236; Kodeks postępowania cywilnego, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 468; ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1228. Odpowiedź opisuje typową sytuację. Gdy w Twojej sprawie są inne daty, kwoty albo zapisy umowy, wynik może być inny.
Odpowiedź przygotował system SI. Sprawdź źródła, a w ważnej sprawie potwierdź u specjalisty.
Źródła
Przepisy, wyroki i interpretacje, na których opiera się odpowiedź. Numer przy zdaniu prowadzi do źródła.
-
Źródło 1: Kodeks rodzinny i opiekuńczy, art. 56 § 1 i 2
„§ 1. Jeżeli między małżonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia, każdy z małżonków może żądać, ażeby sąd rozwiązał małżeństwo przez rozwód. § 2. Jednakże mimo zupełnego i trwałego rozkładu pożycia rozwód nie jest dopuszczalny, jeżeli wskutek niego miałoby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków albo (…) sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.”
Dziennik Ustaw, Dz.U. 2026 poz. 236 · przepisOtwórz źródło (nowa karta)
-
Źródło 2: Kodeks postępowania cywilnego, art. 442
„Jeżeli pozwany uznaje żądanie pozwu a małżonkowie nie mają wspólnych małoletnich dzieci, sąd może ograniczyć postępowanie dowodowe do przesłuchania stron.”
Dziennik Ustaw, Dz.U. 2026 poz. 468 · przepisOtwórz źródło (nowa karta)
-
Źródło 3: Kodeks postępowania cywilnego, art. 17 pkt 1
„Do właściwości sądów okręgowych należą sprawy: 1) o prawa niemajątkowe i łącznie z nimi dochodzone roszczenia majątkowe (…).”
Dziennik Ustaw, Dz.U. 2026 poz. 468 · przepisOtwórz źródło (nowa karta)
-
Źródło 4: Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, art. 26 ust. 1 pkt 1 i ust. 2
„1. Opłatę stałą w kwocie 600 złotych pobiera się od pozwu o: 1) rozwód (…). 2. W sprawach o rozwód, o separację lub o unieważnienie małżeństwa, w razie zasądzenia alimentów na rzecz małżonka w orzeczeniu kończącym postępowanie w instancji, pobiera się od małżonka zobowiązanego opłatę stosunkową od zasądzonego roszczenia, a w razie nakazania eksmisji jednego z małżonków albo podziału wspólnego majątku pobiera się także opłatę (…).”
Dziennik Ustaw, Dz.U. 2025 poz. 1228 · przepisOtwórz źródło (nowa karta)
-
Źródło 5: Kodeks rodzinny i opiekuńczy, art. 57
„§ 1. Orzekając rozwód sąd orzeka także, czy i który z małżonków ponosi winę rozkładu pożycia. § 2. Jednakże na zgodne żądanie małżonków sąd zaniecha orzekania o winie. W tym wypadku następują skutki takie, jak gdyby żaden z małżonków nie ponosił winy.”
Dziennik Ustaw, Dz.U. 2026 poz. 236 · przepisOtwórz źródło (nowa karta)
-
Źródło 6: Kodeks rodzinny i opiekuńczy, art. 58 § 1, 2 i 3
„§ 1. W wyroku orzekającym rozwód sąd rozstrzyga o władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem obojga małżonków i kontaktach rodziców z dzieckiem oraz orzeka, w jakiej wysokości każdy z małżonków jest obowiązany do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka. Sąd uwzględnia pisemne porozumienie małżonków o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie, jeżeli jest ono zgodne z dobrem dziecka. (…) § 2. Jeżeli małżonkowie zajmują wspólne mieszkanie, sąd w wyroku rozwodowym orzeka także o sposobie korzystania z tego mieszkania przez czas wspólnego w nim zamieszkiwania rozwiedzionych małżonków. (…) § 3. Na wniosek jednego z małżonków sąd może w wyroku orzekającym rozwód dokonać podziału majątku wspólnego, jeżeli przeprowadzenie tego podziału nie spowoduje nadmiernej zwłoki w postępowaniu.”
Dziennik Ustaw, Dz.U. 2026 poz. 236 · przepisOtwórz źródło (nowa karta)
-
Źródło 7: Kodeks postępowania cywilnego, art. 41
„Powództwo ze stosunku małżeństwa wytacza się wyłącznie przed sąd, w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie miejsce zamieszkania, jeżeli choć jedno z nich w okręgu tym jeszcze ma miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu. Z braku takiej podstawy wyłącznie właściwy jest sąd miejsca zamieszkania strony pozwanej, a jeżeli i tej podstawy nie ma, sąd miejsca zamieszkania powoda.”
Dziennik Ustaw, Dz.U. 2026 poz. 468 · przepisOtwórz źródło (nowa karta)
-
Źródło 8: Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, art. 79 ust. 1 pkt 3 lit. b
„Sąd z urzędu zwraca stronie: (…) 3) połowę uiszczonej opłaty od: (…) b) pozwu o rozwód lub separację w razie orzeczenia rozwodu lub separacji na zgodny wniosek stron bez orzekania o winie - po uprawomocnieniu się wyroku, z zastrzeżeniem art. 26 ust. 2.”
Dziennik Ustaw, Dz.U. 2025 poz. 1228 · przepisOtwórz źródło (nowa karta)
-
Źródło 9: Kodeks postępowania cywilnego, art. 369 § 1
„Apelację wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok, w terminie dwutygodniowym od doręczenia stronie skarżącej wyroku z uzasadnieniem.”
Dziennik Ustaw, Dz.U. 2026 poz. 468 · przepisOtwórz źródło (nowa karta)
-
Źródło 10: Kodeks postępowania cywilnego, art. 436 § 1
„Jeżeli istnieją widoki na utrzymanie małżeństwa, sąd może skierować strony do mediacji. Skierowanie to jest możliwe także wtedy, gdy postępowanie zostało zawieszone.”
Dziennik Ustaw, Dz.U. 2026 poz. 468 · przepisOtwórz źródło (nowa karta)